“Nieznana historia Panofskych”
prelekcja Mieczysława Filaka, dr. Krzysztofa Gwoździa i Marka Wojcika

Spotkanie odbędzie się 9 czerwca 2010 r. (środa) o godz. 18 w sali renesansowej Muzeum w Tarnowskich Górach (Rynek 1), wstęp wolny

Pałac Mały Wersal został zbudowany w latach 70. XIX wieku z inicjatywy Guida Henckel von Donnersmarcka – późniejszego księcia, przedstawiciela rodu związanego ze Świerklańcem i okolicą od XVII stulecia. Imponująca budowla była świadectwem miłości Guida do markizy Blanki de Paivy, która wiodła salonowe życie w Paryżu. Pałac miał nawiązywać charakterem do Wersalu, stąd jego potoczna nazwa. Projekt wykonał czynny we francuskiej stolicy Hektor Lafuel, zaangażowany w przebudowę Luwru. Prace zlecono także kilku innym wybitnym artystom, by wymienić tylko Emmanuela Frémieta, twórcę zachowanych rzeźb na pałacowym tarasie. Mały Wersal splądrowała Armia Czerwona w 1945 r. a jego resztki wysadzono w powietrze na polecenie władz powojennych. Podobny los spotkał tzw. stary zamek, którego historia sięgała czasów piastowskich. Jedyną wyróżniającą się pozostałością w parku jest Pałac Kawalera, zbudowany na początku XX w. jako rezydencja dla gości księcia Guido.

Wędrówkę starymi korytarzami zaczęliśmy właśnie od Pałacu Kawalera. Jak dotąd jedynie część z nich jest udrożniona – reszta czeka na odgruzowanie i być może w przyszłości udostępnienie szerszemu gronu poszukiwaczy wrażeń. Korytarze świadczą o zastosowanych w majątku Donnersmarcków niebanalnych technikach. Znajdują się tam rury stanowiące część instalacji kanalizacyjnej i grzewczej. Rurami odprowadzano też dym z kominów. Inne zaś, z biogazem, zasilały w przeszłości parkowe latarnie. Labirynt ciągnie się pod cały parkiem, według lokalnych podań podobne korytarze prowadzą do sztucznych ruin w Orzechu, zaś najbardziej fantazyjna legenda głosi, że podziemne połączenie Świerklaniec posiada także z tzw. zamkiem (siedzibą panów miasta) w Tarnowskich Górach.

Podziemne korytarze w Świerklańcu; fot. AKL

Niektórzy powiadają o ukrytych tam skarbach. Dziś nie znaleźliśmy niczego zaskakującego, prócz dwóch skaczących żab. W podziemnych zakamarkach odnaleziono jednak wcześniej części z wyposażenia Małego Wersalu. Co kryją prowadzące dalej zagruzowane chodniki? Co przykrywa parkowa ziemia? Park świerklaniecki długo jeszcze będzie pełen tajemnic.

Rok 2009 był czasem debiutów wielu nowych publikacji dotyczących historii i miejsc zlokalizowanych na terenie miasta i powiatu. Ukazały się pośród nich takie tytuły:

• Kościół Rybneńsko-Strzybnicki – ks. Herbert Jeziorski
• Lekcje z historii [zeszyt pierwszy 1179-1740] – Arkadiusz Kuzio-Podrucki; rysunki Mirosława Ogińskiego
• Akt erekcyjny osady Sygnał – Walenty Mosch
• Przewodnik Tarnowskie Góry – praca zbiorowa
• Tarnogórski kościół św. Anny – ks. Herbert Jeziorski
• Tarnowskie Góry na starych pocztówkach – Przemysław Nadolski
• Rolada – Jan Drechsler; rysunki – Anna Krztoń.
• Kolorowanka dla dzieci – z rysunkami Mirosława Ogińskiego

Album Ziemia Tarnogórska. Muzeum w Tarnowskich Górach gościło na spotkaniu autorskim twórców nowej pozycji wydawniczej pt: Ziemia Tarnogórska w obiektywie. Inicjatora i wydawcę – Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej – reprezentował jego Przewodniczący, pan Marek Kandzia.
Album, do którego kilkaset zdjęć – wynik kilku lat poszukiwania obiektów charakterystycznych na terenie całego powiatu – wykonał Jan Renka. Tworząc zaplanowaną i spójną całość, oddają kulturowy krajobraz i klimat tej ziemi od architektury poczynając, poprzez zabytki i przyrodę, po miejsca atrakcyjne, bo po prostu urokliwe.
Ciekawym akcentem są nowe zdjęcia tarnogórskich podziemi oraz mało znanego wnętrza mauzoleum rodu Henckel von Donnersmarck w Nakle Śląskim.
Historycznym wprowadzeniem i obszernymi komentarzami niektórych zdjęć opatrzył Album pan Sebastian Rosenbaum, historyk znany z licznych publikacji, wydawca znanego pisma „Entenring”.
Cennym uzupełnieniem treści są nieznane powszechnie, bądź rzadko publikowane, stare pocztówki. Autorzy i wydawca zdecydowali się też zamieścić kilkanaście anaglifów, czyli fotografii wykonanych w technice dającej oglądającemu przez specjalne okulary, wrażenie przestrzeni.
Projekt graficzny okładki i skład wykonał Bogusław Nikonowicz. Konsultantami autorów byli: M. Kandzia, S. Wyciszczak, S. Karcz, W. Lubos, J. Modrzyński, M. Rosenbaum oraz R. Wasilewski

[M.Filak]

“Dawne widoki Tarnowskich Gór”
prelekcja Beaty Kiszel i Marka Wojcika

w programie również:

• prezentacja pamiątek tarnogórskich wykonanych w technice decoupage autorstwa Beaty i Samanty Hetmańczyk
• możliwość nabycia publikacji wydanych przez Muzeum w Tarnowskich Górach, “Przewodnika Tarnowskie Góry” oraz pamiątek tarnogórskich

Spotkanie odbędzie się
5. 03. 2010 r. (piątek), godz. 17.00, Muzeum, Rynek 1. (wstęp wolny)



RYNEK – SCENA GŁÓWNA

11 września, piątek
INAUGURACJA – WIECZÓR REGIONALNY

16.30 – 17.30
Tarnogórska Orkiestra Dęta przy TCK, z siedzibą w Pniowcu – przemarsz ulicami miasta i koncert na scenie
17.30 – 18.00
“Trzystu chórzystów” – koncert połączonych tarnogórskich chórów
18.00 – 18.30
“Tarnogórski dzbanek” – spektakl w wykonaniu młodzieżowej grupy warsztatowej TCK pod kierunkiem Barbary Kwas
18.30 – 19.00
Uroczyste otwarcie Gwarków z udziałem Burmistrza Miasta
19.00 – 20.00
Koncert zespołu tańca nowoczesnego TESS z TCK
20.00 – 21.30
Koncert ZPiT Uniwersytetu Warszawskiego WARSZAWIANKA

12 września, sobota
BLOK MUZYCZNY „ŻYWE SREBRO”

15.00 – 16.00
Zespól O`reggano z Tarnowskich Gór
16.00 – 17.00
Zespól Czaczi Vorba – muzyka Karpat i Bałkanów
17.00 – 18.30
Zespół Trebunie Tutki plus ich goście
18.30 – 19.00
“Projekt Strzybnica” – prezentacja multimedialna
19.00 – 20.00
Zespół Motema Africa – rumba afrykańska, reggae, calypso, muzyka latino
20.00 – 22.00
Gwiazda wieczoru: ZAKOPOWER

13 września niedziela
PROGRAM POD HASŁEM „DOBRE, BO NASZE”

15.00 – 15.30
Prezentacja laureatów Festiwalu Piosenki dla Dzieci i Młodzieży FERMATA, organizowanego w TCK
15.30 – 16.30
Spektakl “KRUCYTYRK” – śląskie baśnie i legendy na motywach Gustawa Morcinka, w wykonaniu Teatru Nowego w Zabrzu
16.30 – 17.00
Prezentacja laureatów konkursu na najpiękniejszy strój historyczny
17.00 – 18.00
Koncert zespołu Another World z Tarnowskich Gór – zwycięzcy Powiatowego Przeglądu Kapel Młodzieżowych
18.00 – 18.30
“Projekt Strzybnica” – prezentacja multimedialna
18.30 – 20.00
Recital PIOTRA POLKA
20.00 – 22.00
Gwiazda wieczoru – MYSLOVITZ
22.00
Pokaz sztucznych ogni

POCHÓD HISTORYCZNY
(Opolska, Sobieskiego, Rondo Ranoszka, Piłsudskiego, Krakowska, Rynek, Opolska)

Niedziela, 13 września, godz. 11.00 – 13.00

I CZĘŚĆ: HISTORYCZNA
Napis „GWARKI” niesiony przez dzieci w historycznych kostiumach
Górnicza orkiestra dęta „Z.G. Piekary-Julian”
Rycerz Adam de Tarnowice z giermkiem + kilku zbrojnych
Chłopi tarnowiccy i reptowscy
Chłop Rybka z rodziną i bryłą wyoranego kruszcu
Skarbnik
Starszy Kopacki
Herbarze gwareckie
Gwarkowie z narzędziami pracy
Książę Opolski Jan II Dobry, margrabia brandenburski Georg von Hohenzollern-Ansbach, Piotr Wrochem, dworzanie księcia i margrabiego
Ordunek Gorny
Herold Miejski
Burmistrzowie i rajcowie miejscy z insygniami władzy
Wóz zbuntowanych gwarków Straż Miejska – Lancknechci z Górnośląskiego Bractwa Rycerskiego z Gliwic
Cechy Miejskie
Walenty Roździeński z księgą “Officina Ferraria”, hutnicy z narzędziami pracy
Wojna 30-letnia (1618-1648) piechota z jazdą szwedzką (w tym “Żółty Regiment” z Fundacji Zamek Gniew – pikinierzy, muszkieterzy)
Mieszczanie
Zespół Muzyki Dawnej “Tibiarum Scholares”
Hans Sedlaczek (częstujący na Rynku winem)
Król Jan III Sobieski, królewicz Jakub Sobieski ze sztandarem królewskim, Hetman Wielki Koronny Stanisław Jabłonowski, husaria
Królowa Maria D’Arquien Sobieska z damami dworu, eskorta konna karocy
Król August II Mocny z hrabiną Aurorą von Konigsmarck oraz kowalem
Król Szwecji Karol XII Wittelsbach
Król August III Sas
Minister górnictwa Królestwa Prus – hrabia Fryderyk Wilhelm von Reden i Rudolf von Carnall
Poeci: Johann Wolfgang von Goethe, Książę Biskup Ignacy Krasicki, Józef Wybicki, Julian Ursyn Niemcewicz
Okres wojen napoleońskich – wojna francusko-pruska 1806-1807, generał książę Paweł Antoni Sułkowski z huzarami
Car Aleksander I i generał książę Wołkoński
Znani naukowcy: dr Robert Koch, dr Carl Wernicke
Cesarz Wilhelm II i adiutanci, książę Guido Henckel von Donnersmarck
Okres powstań śląskich: Grenzschutz, oficerowie z Międzysojuszniczej Alianckiej Komisji Rozjemczej, powstańcy śląscy, orkiestra szkocka „Pipes and Drums” z Częstochowy, nawiązująca do stacjonujących w Tarnowskich Górach oddziałów z pułku „The Black Watch”
Generał Stanisław Szeptycki wkraczający na czele 27. Pułku Piechoty do Tarnowskich Gór 26.06.1922 r.
11. Pułk Piechoty (w tej roli Grupa Rekonstrukcji Historycznej ze Stowarzyszenia „Pro Fortalicium” z Piekar Śląskich)
3. Pułk Ułanów Śląskich z dowódcą płk. Czesławem Chmielewskim na czele (w ich roli 7. Konna Strzelecka Drużyna Harcerzy Rzeczpospolitej im płk. Władysława Beliny-Prażmowskiego z Bytomia).

II CZĘŚĆ: REGIONALNA
Tarnogórska Orkiestra Dęta przy TCK z siedzibą w Pniowcu , Wieniec dożynkowy
Zespół folklorystyczny “Brynica”, Dziecięcy Zespół Folklorystyczny (Miedarzanie lub Mały Śląsk), Zabytkowy konny wóz straży pożarnej z Rept Śląskich , Bractwa Kurkowe z Tarnogórskim na czele

III CZĘŚĆ: DELEGACJE
Orkiestra dęta – Miejska Orkiestra Dęta Kalety, Delegacje miast partnerskich, Delegacje zaprzyjaźnionych powiatów

IV CZĘŚĆ: MŁODZIEŻ
Orkiestra dęta, Szkoły podstawowe, Gimnazja, Szkoły średnie

V CZĘŚĆ: POZOSTALI UCZESTNICY
Orkiestra dęta, Organizacje pozarządowe, charytatywne, hobbyści, itp., Pojazdy mechaniczne – stare samochody, motocykle, pojazdy wojskowe, reklamodawcy

IMPREZY TOWARZYSZĄCE

I. PLAC WOLNOŚCI – BLOK IMPREZ DLA DZIECI

Sobota, 12 września
12.00 Teatr lalkowy – bajka interakcyjna
13.00 Bajka interakcyjna – aktorzy scen krakowskich
14.00 “Czary mary” – pokaz iluzji
15.00 Bajka interakcyjna w wykonaniu aktorów scen krakowskich
16.00 Kubuś i Tygrysek – program z udziałem maskotek Kubusia Puchatka i Tygryska
17.00 Gry i konkursy z nagrodami prowadzone przez konferansjera – animatora
17.30 Pokaz duetu fakirów

Niedziela, 13 września
14.00 Interakcyjna bajka kukiełkowa
15.00 Bajka interakcyjna – teatr dla dzieci z Krakowa
16.00 Wesołe zabawy z Tabalugą – program z udziałem maskotek Smoka i Bałwanka
17.00 Wujek Hipcio i przyjaciele – program zawiera m.in. pokazy iluzji.

Dodatkowo malowanie tatuaży w czasie trwania imprezy (2 dni).
Konferansjer – prowadzenie całości (2 dni)

II. PLAC ŻWIRKI I WIGURY – KIERMASZ SZTUKI I RZEMIOSŁA ARTYSTYCZNEGO
Sobota – niedziela, 12 – 13 września, godz. 10.00 – 18.00

Na kilkunastu drewnianych stoiskach lokalni twórcy i rzemieślnicy prezentować będą własne wyroby, a także zapoznawać tarnogórzan z tajnikami pracy rękodzielniczej.
Na kiermaszu pokazane zostaną m.in. wyroby ceramiczne, koronczarskie, rzeźby z drewna, obrazy, witraże, produkty z wikliny, miodu, kamienia, biżuterii.
Przewidziano również warsztaty ceramiczne oraz pokaz rzeźbienia w drewnie.

III. PARK MIEJSKI, przy ul. S. Wyszyńskiego

1. BLOK IMPREZ ORGANIZOWANYCH PRZEZ TARNOGÓRSKĄ FUNDACJĘ KULTURY I SZTUKI I STOWARZYSZENIE “KULTURAPIA”

Piątek, 11 września
Scena na muszli koncertowej -
16.00-19.30 – Przegląd Kapel Młodzieżowych
19.30 – 20.00 Wręczenie nagrody oraz statuetki srebrnego Gwarocka
20.00-22.00 Gwiazda wieczoru

Sobota, 12 września
Scena na muszli koncertowej
14.00 – 20.00 Występy tarnogórskich kapel oraz zespołów z miast i powiatów partnerskich
Okolice muszli koncertowej
12.00 – 18.00 Gry i zabawy organizowane przez stowarzyszenie Kulturapia
14.00 – 18.00 Zawody Łucznicze
20.00 – 20.30 Wręczenie nagrody
13.00 – 20.00 Park linowy – “Małpi Gaj”

2. VI TARNOGÓRSKI BIEG SEDLACZKA
Sobota, 12 września

Biuro zawodów: Gimnazjum nr 2 Sportowe ul. Wyspiańskiego 3 (przed zawodami), okolice muszli koncertowej (w czasie zawodów)
Miejsce: Park Miejski (alejki asfaltowe)
Uczestnictwo : do startu dopuszczeni zostaną wyłącznie amatorzy (zawodnicy nie posiadający licencji PZLA), będący członkami drużyn zgłoszonych przez odpowiednie szkoły
Wydawanie numerów startowych na 45 minut przed danym biegiem w biurze zawodów.
Program:
9.00 – wydawanie numerów startowych
9.20 – otwarcie zawodów
9.30 – 13.15 – konkurencje biegowe oraz wręczenie nagród
Konkurencje :
- bieg na dystansie ok. 800 m (reprezentacje dziewcząt i chłopców, po max. 5 uczniów klas IV-VI szkół podstawowych rocznik 1997 i młodsi) – start: godz. 9.30 (dziewczęta) i godz.9.45 (chłopcy)
- bieg na dystansie ok. 800 m samorządowca (VIP) – Radni Miasta i Dzielnic, Radni Powiatu, Radni Miast i Gmin Powiatu, kierownictwo Urzędu Miasta, kierownictwo Urzędów Miast i Gmin Powiatu, członkowie Zarządu Powiatu i kierownictwo Starostwa Powiatowego, dyrekcje i zarządy firm i instytucji – start ok. godz.10.15
- bieg integracyjny na dystansie ok. 400 m (reprezentacje dziewcząt i chłopców mających orzeczenie o niepełnosprawności rocznik 1995 i starsi – start ok. godz. 10.45
- bieg na dystansie ok. 1.000 m (reprezentacje dziewcząt i chłopców po max. 5 uczniów klas I-III szkół gimnazjalnych rocznik 1994 i młodsi) – start godzina 11.00 (dziewczęta) i godz.11.15 (chłopcy)
- bieg nauczyciela – panie na dystansie ok. 600 m i panowie na dystansie ok. 1.000 m start ok. 11.45
- bieg na dystansie ok. 1 000 m (reprezentacje dziewcząt) i ok.1.800 m (reprezentacje chłopców) po max. 5 uczniów klas I-III szkół licealnych i techników rocznik 1991 i młodsi) – start: godzina 12.15 (dziewczęta) i godzina 12.30 (chłopcy)
Wręczenie nagród indywidualnych i drużynowych nastąpi w dniu zawodów

IV. RATUSZ, SALA SESYJNA, Rynek 4
Piątek, 11 września, godz. 10.00

Konferencja naukowa poświęcona 90. rocznicy wybuchu I Powstania Śląskiego oraz 70. rocznicy wybuchu II Wojny Światowej. Podczas konferencji zostaną wygłoszone referaty:
“Rola pierwszego zrywu powstańczego w przywróceniu Górnego Śląska do Macierzy” – prelegent mgr Stanisław Obcowski.
Referat poświęcony problematyce II Wojny Światowej – prelegent dr Grzegorz Bębnik.
Organizator konferencji – Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej

V. MUZEUM, Rynek 1
Piątek, 11 września, godz. 12.00

Otwarcie wystawy “Ciebie przyzywam w siedmiu ogniach. Żydzi tarnogórscy – historia
i obrzędowość.”
Podczas wernisażu: “OWN LID – wieczorna pieśń” – koncert pieśni żydowskich
w językach jidysz, hebrajskim i ladino w wykonaniu Urszuli Makosz.
Organizator – Muzeum w Tarnowskich Górach

VI. TARNOGÓRSKIE CENTRUM KULTURY, ul. J. Sobieskiego 7

Sobota, 12. września, sala baletowa, godz. 10.00
XII Turniej Brydża o Nagrodę Burmistrza Tarnowskich Gór. Organizator – Sekcja brydża sportowego przy TCK.

Piątek – niedziela, 11-13 września, galeria PRZYTYCK, godz. 10.00 – 18.00
Wystawa Filatelistyczna przygotowywana przez Koło nr 5 Polskiego Związku Filatelistycznego działające przy TCK

VII. RESTAURACJA “KURNA CHATA”, ul. T. Królika 16

Piątek, 11 września, godz. 20.00
“Alternatywna historia Tarnowskich Gór” – program Tarnogórskiego Kabaretu Literackiego “Tarnina”. Wstęp wolny

VIII. SKANSEN MASZYN PAROWYCH ZABYTKOWEJ KOPALNI SREBRA, ul. Sczęść Boże 81
Sobota, 12 września, godz. 10.00 – 13.00

VI Parada Pojazdów Zabytkowych Bytom – Tarnowskie Góry – Radzionków 2009
Prezentacja pojazdów zabytkowych, śląski poczęstunek – chleb z “tustym” + ogórek kiszony, konkurs elegancji – wybór Najładniejszego Pojazdu Zabytkowego (wybierają tarnogórzanie), wręczenie zwycięzcy konkursu nagrody Burmistrza Miasta
Organizatorzy: Urząd Miejski w Bytomiu, Urząd Miejski w Tarnowskich Górach, Urząd Miasta Radzionków

IX. RESTAURACJA “KAŁAMARZ”, ul. Górnicza 7

Piątek, 11 września, godz. 20.00
Sobota, 12 września, godz. 20.00
Koncerty zespołu “Jazzonaz” z Bernburga. Wstęp wolny

Dla trzech osób są darmowe egzemplarze tegoż przewodnika. Po szczegóły zapraszamy do poniższego zdjęcia lub aktualnego Dziennika Zachodniego.

Obecna była większość autorów lub ich reprezentantów. Są nimi w kolejności nieprzypadkowej (alfabetycznej) panie i panowie: Marian Broniec, Ryszard Bednarczyk, Arkadiusz Czech, Mieczysław Filak, Krzysztof Gwóźdź, Jan Hahn, Marek Kandzia, Alicja Kosiba – Lesiak, Zofia Krzykowska, Dominik Ochman, Marek Panuś, Przemysław Rubacha, Anna Sopuch, Gabriela Szubińska, Marek Wojcik i Roman Wolniszewski.
Z powodów niezależnych od organizatorów, nie mógł być na spotkaniu artysta plastyk, twórca m.in. plakatu okazjonalnego – Mirosław Ogiński. Pan Mirosław wraz z akwarelami tarnogórskimi swego autorstwa obiecał stawić się na podobne spotkanie we wrześniu.

Była za to pani Beata Hetmańczyk z prezentacją swojej twórczości, w której korzysta z techniki decaupage.

Panowie Andrzej i Błażej Kanclerz z Tarnogórskiego Kabaretu Literackiego “Tarnina” zaprezentowali obecnym kilka piosenek a wśród nich tę najbardziej tarnogórską pod tytułem “Tarnina”

Prowadzący zaprezentował autorów tekstów, zdjęć, projektów plastycznych. Krótkie noty o nich można przeczytać  na stronie książki. Jeden z autorów, pan Marek Wojcik, w krótkim wystąpieniu wprowadził obecnych w historię Tarnowskich Gór a pani Gabriela Szubińska wygłosiła w imieniu autorów podziękowania tym, którzy pomagali w tworzeniu książki oraz przedstawiła własne refleksje o Tarnowskich Górach.

Następnie obecni byli świadkami przekazania bezpłatnego egzemplarza Przewodnika przedstawicielowi Miejskiej Biblioteki im. Bolesława Lubosza – Pani Dyrektor Komenderskiej, co uczynił w imieniu wydawnictwa Drukpol – pan Jan Renka. Uczestniczył on w pracach nad ksiażką jako konsultant, bo sam jest fotografem, autorem i współautorem prac o Tarnowskich Górach np. albumu  „Architektura Tarnowskie Góry”.

Pomocą swą w zorganizowaniu udanego ponad miarę oczekiwań spotkania promocyjnego posłużyli tarnogórscy przedsiębiorcy, bowiem „tuste do chlyba” (jako produkt bezalkoholowy) dostarczyła Winiarnia Sedlaczek i Pani Leokadia Wójcik, chleb codzienny i cebulowy (certyfikowany znakiem proguktu regionalnego) – Pan Jan Hanke ze swej piekarni, zaś „kołocze” – Pan Józef Zdebik, który dodatkowo ze własnej cukierni przysłał “pora boncloczków ze tustym” . Prześliczną dekoracją kwietną ozdobiła prezenowany czytelnikom Przewodnik Kwiaciarnia Tropicana i Państwo Klatte.

Informacje o książce znajduję się między innymi na stronie głównej www.malewielkiemiasto.pl  oraz Portalu Powiatu Tarnogórskiego www.tg.net.pl Zakupić ją będzie można w tarnogórskich księgarniach.
Autorzy wraz z zespołem redakcyjnym dziękują wszystkim sojusznikom i sympatykom miasta, którzy udzielili im pomocy, a wyrazili życzenie, by ich nie wymieniać z nazwiska i imienia.

[View with PicLens]